نحوه نصب آمپر متر های تابلویی و سیگنالی

نحوه نصب آمپرمتر های تابلویی و سیگنالی | آموزش گام به گام و کاربردی

نصب صحیح آمپرمترهای تابلویی و سیگنالی در تابلوهای برق صنعتی و ساختمانی، یکی از بخش های کلیدی در کنترل و مانیتورینگ جریان الکتریکی است. اگر به دنبال این هستید که بدانید نحوه نصب آمپرمترهای تابلویی و سیگنالی چگونه است، این راهنمای جامع برای شما نوشته شده است.

آمپرمتر چیست و چه کاربردی دارد؟

آمپرمتر (Ampermeter) یا جریان سنج ابزاری است که برای اندازه گیری شدت جریان الکتریکی در یک مدار استفاده می شود. این دستگاه می تواند به صورت تابلویی، سیگنالی، آنالوگ یا دیجیتال طراحی شود و در صنایع برق، کنترل اتوماسیون، تابلوهای برق و سیستم های مانیتورینگ کاربرد گسترده ای دارد.

انواع آمپرمترهای پرکاربرد در تابلو برق

پیش از بررسی نحوه نصب آمپرمتر های تابلویی و سیگنالی، لازم است با دو نوع رایج آن آشنا شویم:

۱. آمپرمتر تابلویی (Panel Ampermeter)

• نصب می شود روی درب یا پنل جلوی تابلو برق
• می تواند آنالوگ یا دیجیتال باشد
• معمولاً با استفاده از ترانس جریان (CT) به مدار وصل می شود

۲. آمپرمتر سیگنالی (Signal Ampermeter)

• به سیستم های کنترل و مانیتورینگ متصل می شود
• خروجی آن می تواند به شکل سیگنال آنالوگ (۴-۲۰mA یا ۰-۱۰V) باشد
• برای اتصال به PLC، نمایشگر یا سیستم اسکادا کاربرد دارد

ابزار و تجهیزات لازم برای نصب آمپرمتر تابلویی و سیگنالی

برای اجرای صحیح و ایمن نصب آمپرمترهای تابلویی و سیگنالی، باید تجهیزات و ابزارهای مناسب در اختیار داشته باشید. این تجهیزات شامل موارد زیر است:

• آمپرمتر مناسب (تابلویی یا سیگنالی): انتخاب نوع و رنج مناسب آمپرمتر براساس نیاز سیستم و مشخصات فنی مدار
• ترانس جریان (CT): قطعه ای کلیدی برای اندازه گیری جریان در مدارهای با جریان بالا، که جریان اصلی را به مقدار قابل اندازه گیری تبدیل می کند
• سیم افشان مناسب: برای سیم کشی داخلی تابلو و اتصال ترانس جریان به آمپرمتر و سایر تجهیزات
• ابزارآلات برق کاری: شامل پیچ گوشتی های ایزوله، سیم چین، فازمتر جهت تشخیص فاز، پانچ و سایر ابزارهای مورد نیاز برای نصب و سیم کشی
• نقشه برق تابلو یا مدار: جهت شناخت مسیر سیم ها، نقاط اتصال و ترتیب نصب تجهیزات
• ترمینال ها و کانکتورها: برای اتصال مطمئن و استاندارد سیم ها و جلوگیری از اتصالات ضعیف یا جرقه زنی

نحوه نصب آمپرمتر های تابلویی

مرحله ۱: انتخاب محل نصب

محل نصب آمپرمتر تابلویی معمولاً روی درب تابلو یا پنل جلویی تابلو برق است. باید در دید اپراتور قرار داشته باشد و در عین حال از نظر ایمنی در جای مناسبی نصب شود.

مرحله ۲: برش و آماده سازی پنل

با استفاده از اره یا پانچ مخصوص تابلو برق، فضای لازم برای نصب قاب آمپرمتر بر روی تابلو ایجاد می شود. ابعاد دقیق معمولاً در کاتالوگ فنی دستگاه درج شده است.

مرحله ۳: نصب ترانس جریان (CT)

• ترانس جریان بین یکی از فازها (مثلاً فاز R) و آمپرمتر قرار می گیرد.
• سیم فاز از وسط ترانس عبور داده می شود.
• خروجی های S1 و S2 ترانس به ترمینال آمپرمتر متصل می شود (S1 به ترمینال مثبت، S2 به منفی).

مرحله ۴: اتصال آمپرمتر به مدار

سیم کشی آمپرمتر با دقت بالا انجام می شود. در مدل های دیجیتال، برق تغذیه نیز باید متصل شود (معمولاً ۲۴VDC یا 220VAC بسته به مدل).

مرحله ۵: تست و راه اندازی

پس از اتمام نصب، برق دار کردن مدار و تست جریان عبوری از آمپرمتر انجام می شود. در صورت نمایش صحیح مقدار جریان، نصب به درستی انجام شده است.

خرید مولتی متر

مولتی متر دیجیتال

نحوه نصب آمپرمترهای سیگنالی

نصب آمپرمتر سیگنالی کمی متفاوت است چون هدف آن انتقال سیگنال جریان یا ولتاژ به سیستم های کنترلی مثل PLC یا نمایشگرهای صنعتی است.

مراحل نصب:

1. نصب ترانس جریان در مسیر جریان (CT با خروجی آنالوگ):
   معمولاً آمپرمترهای سیگنالی به یک CT مخصوص متصل هستند که خروجی ۴-۲۰ میلی آمپر یا ۰-۱۰ ولت تولید می کند.
2. اتصال سیگنال خروجی به کنترلر یا مانیتورینگ:
   خروجی CT یا آمپرمتر سیگنالی به ورودی آنالوگ دستگاهی مثل PLC متصل می شود. دقت شود که پلاریته به درستی رعایت گردد.
3. برقراری تغذیه آمپرمتر سیگنالی:
   بیشتر آمپرمترهای سیگنالی برای کارکرد نیاز به تغذیه (۲۴VDC یا ۱۲VDC) دارند. این تغذیه از منبع تغذیه تابلو تأمین می شود.
4. کالیبراسیون سیگنال:
   در صورت نیاز، سیگنال خروجی باید با دستگاه مقصد (مثلاً PLC یا HMI) کالیبره شود تا مقدار جریان به درستی نمایش داده شود.

نکات ایمنی در نصب آمپرمترهای تابلویی و سیگنالی

• همیشه پیش از شروع کار برق تابلو را قطع کنید.
• از دستکش عایق و ابزار ایزوله استفاده نمایید.
• مطمئن شوید ترانس جریان هیچ گاه بدون اتصال به بار (آمپرمتر یا مقاومت) فعال نباشد، چون ممکن است آسیب ببیند.
• از سیم مناسب با مقطع و ولتاژ نامی صحیح استفاده کنید.
• تمامی اتصالات باید محکم و استاندارد باشند تا از جرقه و داغ شدن جلوگیری شود.

خطاهای رایج در نصب آمپرمتر

• برعکس بستن خروجی های CT (S1 و S2)
• عبور ندادن صحیح سیم فاز از مرکز ترانس جریان
• اتصال مستقیم آمپرمتر به سیم فاز بدون CT (در سیستم های بالاتر از ۵ آمپر خطرناک است)
• استفاده از آمپرمتر بدون در نظر گرفتن رنج جریان مدار
• عدم کالیبراسیون دقیق در مدل های سیگنالی

جمع بندی نهایی

در پاسخ به این پرسش که نحوه نصب آمپرمترهای تابلویی و سیگنالی چگونه است، باید گفت که این فرآیند شامل انتخاب درست دستگاه، نصب ترانس جریان، سیم کشی اصولی و رعایت نکات ایمنی و فنی است. در سیستم های صنعتی، نصب صحیح آمپرمتر نه تنها موجب نظارت دقیق بر جریان مصرفی می شود، بلکه از آسیب به تجهیزات و هدررفت انرژی نیز جلوگیری می کند.

اگر به طراحی و نصب تابلوهای برق مشغول هستید یا به دنبال آموزش های تخصصی برق صنعتی می گردید، تسلط بر نصب آمپرمترهای تابلویی و سیگنالی یکی از مهارت های کلیدی شما خواهد بود.

پرسش های متداول درباره نصب آمپرمتر تابلویی و سیگنالی

۱. آیا می توان آمپرمتر تابلویی را مستقیماً به مدار وصل کرد؟
در جریان های بالا (بیش از ۵ آمپر)، حتماً باید از ترانس جریان (CT) استفاده شود. اتصال مستقیم در این شرایط خطرناک است.

۲. تفاوت CT کلاس ۱ و کلاس ۰.۵ در چیست؟
کلاس دقت ترانس جریان را نشان می دهد. CT با کلاس ۰.۵ دقت بالاتری نسبت به کلاس ۱ دارد.

۳. آیا می توان یک CT را به چند آمپرمتر وصل کرد؟
در شرایط خاص و با رعایت قوانین خاص الکتریکی بله، ولی معمولاً توصیه نمی شود.